મર્કન્ટિલિઝમ, થિયરી, ઉદાહરણો, મહત્વ આજે

વેગમાં મર્કન્ટિલિઝમ પાછા છે?

મર્કન્ટિલીઝમ આર્થિક સિદ્ધાંત છે જે રાષ્ટ્રીય વેપારની સરકારનું નિયમન કરે છે, જે સંપત્તિ પેદા કરે છે અને રાષ્ટ્રીય શક્તિને મજબૂત કરે છે. વેપારીઓ અને સરકાર એક સાથે વ્યાપાર સરપ્લસ બનાવવા માટે એક સાથે કામ કરે છે. તે કોર્પોરેટ, લશ્કરી અને રાષ્ટ્રીય વિકાસને ભંડોળ આપે છે. મર્કન્ટિલિઝમ આર્થિક રાષ્ટ્રવાદનો એક પ્રકાર છે તે વેપાર નીતિઓની હિમાયત કરે છે જે સ્થાનિક ઉદ્યોગોનું રક્ષણ કરે છે.

વાણિજ્યવાદમાં, સરકારે ઉત્પાદનના પરિબળોના ખાનગી માલિકોને મજબૂત બનાવ્યું છે.

ચાર પરિબળો ઉદ્યોગસાહસિકતા, કેપિટલ ગુડ્સ , કુદરતી સ્ત્રોતો અને મજૂર છે . તે મોનોપોલીની સ્થાપના કરે છે, ટેક્સ-ફ્રી દરજ્જો આપે છે અને તરફેણ ઉદ્યોગોને પેન્શન આપે છે. તે આયાત પર ટેરિફ લાદે છે. તે કુશળ શ્રમ, મૂડી અને સાધનોના સ્થળાંતરને પણ પ્રતિબંધિત કરે છે. તે વિદેશી કંપનીઓને મદદ કરી શકે તેવી કોઈ પણ વસ્તુને મંજૂરી આપતી નથી.

બદલામાં, ઉદ્યોગો સમૃદ્ધિને વિદેશી વિસ્તરણમાંથી તેમની સરકારો તરફ પાછા ફરવા. તેના કર રાષ્ટ્રીય વૃદ્ધિ અને રાજકીય શક્તિ વધારવા માટે ચૂકવણી કરે છે.

ઇતિહાસ

યુરોપના 1500 અને 1800 વચ્ચે મર્કન્ટિલિઝમ પ્રભાવશાળી સિદ્ધાંત હતો. દેશો આયાત કરતા વધુ નિકાસ કરવા માગે છે. બદલામાં, તેમને ગોલ્ડ મળ્યા તે સામંતશાહીની રાખમાંથી રાષ્ટ્ર-રાજ્યોના ઉત્ક્રાંતિને સંચાલિત કરે છે. હોલેન્ડ, ફ્રાન્સ, સ્પેન અને ઈંગ્લેન્ડમાં આર્થિક અને લશ્કરી ફોરપેન્ડ્સ પર ભાગ લીધો હતો. આ દેશોએ કુશળ શ્રમ દળો અને સશસ્ત્ર દળોનું નિર્માણ કર્યું.

તે પહેલાં, લોકો તેમના સ્થાનિક નગર, રાજ્ય અથવા ધર્મ પર કેન્દ્રિત હતા.

દરેક નગરપાલિકાએ તેની સરહદોમાંથી પસાર થતી કોઈપણ ચીજ પર તેની પોતાની ટેરિફ વસૂલ કરી. વેસ્ટફેલિયા સંધિ સાથે રાષ્ટ્ર-રાજ્ય 1658 થી શરૂ થયું પવિત્ર રોમન સામ્રાજ્ય અને વિવિધ જર્મન સમૂહો વચ્ચેના 30 વર્ષનો યુદ્ધ પૂરો થયો.

ઔદ્યોગિકરણ અને મૂડીવાદના આગમનથી વાણિજ્યવાદ માટેના મંચની રચના થઈ.

તેઓએ વ્યાવસાયિક અધિકારના રક્ષણ માટે સ્વ-સંચાલિત રાષ્ટ્રની જરૂરિયાતને મજબૂત બનાવી. વેપારીઓએ વિદેશી રાષ્ટ્રોને હરાવવા માટે રાષ્ટ્રીય સરકારોને ટેકો આપ્યો હતો ઉદાહરણ બ્રિટિશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની છે. તે 260,000 ભાડૂતી સાથે ભારતના રાજકુમારોને હરાવ્યો. તે પછી તેમની સમૃદ્ધિ લૂંટી બ્રિટીશ સરકારે કંપનીના હિતોનું રક્ષણ કર્યું સંસદના ઘણા સભ્યો કંપનીમાં માલિકી ધરાવતા હતા. પરિણામે, તેના જીતેલી જીત તેમના ખિસ્સામાં હતી.

મર્કન્ટિલિઝમ સંસ્થાનવાદ પર આધારિત છે. સરકાર લશ્કરી શક્તિનો ઉપયોગ વિદેશી ભૂમિ પર જીતી લેશે. વ્યવસાયો કુદરતી અને માનવીય સંસાધનોનો ઉપયોગ કરશે. નફામાં વેપારીઓ અને રાષ્ટ્ર બંનેને ફાયદો થયો છે.

મર્કન્ટિલિઝમ પણ ગોલ્ડ સ્ટાન્ડર્ડ સાથે હાથમાં હાથનું કામ કર્યું હતું. દેશો નિકાસ માટે સોનામાં એકબીજાને ચૂકવ્યા. સૌથી વધુ સોનાની રાષ્ટ્રો સૌથી ધનવાન હતા તેઓ તેમના સામ્રાજ્યોના વિસ્તરણ માટે ભાડૂતો અને સંશોધકો ભાડે રાખી શકે છે. તેઓએ અન્ય દેશો સામે યુદ્ધો પણ ભંડોળ પૂરું પાડ્યું જે તેમને બગાડવા માગે છે. પરિણામ સ્વરૂપે, તમામ દેશો ખાધની જગ્યાએ વેપારના વધારાના ભાગ માગે છે.

મર્કન્ટિલિઝમ શિપિંગ પર આધારિત છે વિશ્વનાં જળમાર્ગોનું નિયંત્રણ રાષ્ટ્રીય હિતો માટે મહત્વપૂર્ણ હતું દેશો મજબૂત મર્ચન્ટ મરિનનો વિકાસ કર્યો.

તેઓએ વિદેશી જહાજો પર ઊંચા પોર્ટ કર લાદ્યા હતા. ઈંગ્લેન્ડે તેના વાહનોમાં થતાં તમામ વેપારની આવશ્યકતા છે.

મર્કન્ટિલિઝમનો અંત

1700 ના દાયકાના અંતમાં લોકશાહી અને ફ્રી ટ્રેડએ વેપારીઓનો નાશ કર્યો અમેરિકન અને ફ્રેન્ચ ક્રાંતિએ મોટા રાષ્ટ્રોને લોકશાહી દ્વારા શાસન કર્યું. તેઓ મૂડીવાદને સમર્થન આપ્યું હતું.

આદમ સ્મિથે "1776 ના" ધ નેધર્સ ઓફ ધ વેલ્થ "ના પ્રકાશન સાથે વેપારવાદ સમાપ્ત કર્યો. તેમણે દલીલ કરી હતી કે વિદેશી વેપાર બંને દેશોના અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવે છે. દરેક દેશ તે શ્રેષ્ઠ બનાવે છે તે નિષ્ણાત છે, તે તુલનાત્મક લાભ આપે છે. તેમણે એ પણ સમજાવ્યું હતું કે જે સરકારે તેના લોકોની આગળ બિઝનેસ મૂક્યો હતો તે ક્યારેય ચાલશે નહીં. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને યુરોપમાં લોકશાહીના ઉદ્ભવ સાથે સ્મિથની પરંપરાગત મૂડીવાદની સંભાવના છે .

1791 માં, વાણિજ્યવાદ તૂટી પડ્યો હતો, પરંતુ મુક્ત વેપાર હજુ સુધી વિકસિત થયો ન હતો.

મોટા ભાગનાં દેશોએ સ્થાનિક વૃદ્ધિને વધારવા માટે મુક્ત વેપારનું નિયમન કર્યું છે. યુ.એસ. ટ્રેઝરી સેક્રેટરી એલેક્ઝાન્ડર હેમિલ્ટન વેપારીવાદના પ્રચારક હતા. તેમણે રાષ્ટ્રીય હિત માટે જરૂરી શિશુ ઉદ્યોગોને સુરક્ષિત રાખવા સરકારી સહાયકીની તરફેણ કરી હતી. ઉદ્યોગોને સરકારી સહાયની જરૂર છે, જ્યાં સુધી તેઓ પોતાની જાતને બચાવવા માટે પૂરતા મજબૂત ન હતા. હેમિલ્ટને પણ તે વિસ્તારોમાં સ્પર્ધા ઘટાડવા ટેરિફની દરખાસ્ત કરી હતી.

1930 અને 1940 ના દાયકામાં ફાશીવાદ અને સર્વાધિકારીવાદને વેપારીવાદ અપનાવવામાં આવ્યો. 1929 ના સ્ટોક માર્કેટ ક્રેશ પછી, દેશોએ રોજગાર બચાવવા માટે સંરક્ષણવાદનો ઉપયોગ કર્યો હતો. તેઓ ટેરિફ સાથે મહામંદી પર પ્રતિક્રિયા આપતા હતા 1 9 30 ના સ્મૂટ-હૉલી એક્ટએ 900 આયાતો પર 40-48 ટકા ટેરિફનો આરોપ મૂક્યો. જ્યારે અન્ય દેશોએ પ્રતિક્રિયા આપતી વખતે, વૈશ્વિક વેપાર 65 ટકા ઘટી, ડિપ્રેસનને લંબાવ્યું.

ન્યુમોક્રેન્ટિલિઝમનો ઉદભવ

બીજા વિશ્વયુદ્ધના વિનાશથી સાથી રાષ્ટ્રોને વૈશ્વિક સહકારની ઇચ્છા થવાની ભય છે. તેઓએ વર્લ્ડ બેંક , યુનાઇટેડ નેશન્સ અને વર્લ્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઇઝેશનની રચના કરી . તેઓ વેપારીવાદને ખતરનાક અને તેના મુક્તિ તરીકે વૈશ્વિકરણને જોયા હતા.

પરંતુ અન્ય રાષ્ટ્રો સહમત ન હતા સોવિયત સંઘ અને ચીને વેપારવાદના એક સ્વરૂપને પ્રોત્સાહન આપવાનું ચાલુ રાખ્યું. મુખ્ય તફાવત એ હતો કે મોટાભાગના વ્યવસાયો રાજ્ય માલિકીના હતા સમય જતાં, તેમણે ખાનગી માલિકીની ઘણી માલિકીની કંપનીઓનું વેચાણ કર્યું હતું. આ પાળીએ તે દેશોને વધુ વેપારીઓ બનાવી.

નિયોમેકન્ટિલિઝમ તેમની સામ્યવાદી સરકારો સાથે સારી રીતે ફિટ છે તેઓ કેન્દ્રિય આયોજિત કમાન્ડ અર્થતંત્ર પર આધારિત હતા. તે તેમને વિદેશી વેપાર નિયમન માટે મંજૂરી. તેઓ તેમના ચૂકવણીના સંતુલન અને વિદેશી અનામતોને પણ નિયંત્રિત કરે છે. તેમના નેતાઓએ ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન આપવાનું પસંદ કર્યું. તેઓ તેમની નિકાસ નીચી કિંમત નિર્ધારણ શક્તિ આપવા માટે ચલણના યુદ્ધમાં રોકાયેલા હતા. ઉદાહરણ તરીકે, ચીને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેના વેપારને વેગ આપવા માટે યુએસ ટ્રેસર્સીઝને ખરીદ્યું હતું. પરિણામે, ચીન યુએસ દેવુંનું સૌથી મોટું વિદેશી માલિક બન્યું .

ચીન અને રશિયાએ ઝડપી આર્થિક વૃદ્ધિ માટે આયોજન કર્યું હતું. પૂરતી નાણાકીય શક્તિ સાથે, તેઓ વિશ્વની મંચ પર તેમની રાજકીય શક્તિમાં વધારો કરશે.

આજે મહત્ત્વ

મર્કન્ટિલિઝમએ આજે ​​રાષ્ટ્રવાદ અને સંરક્ષણવાદ માટેનો પાયો નાખ્યો. નેશન્સનું માનવું હતું કે વૈશ્વિકરણના પરિણામે અને મુક્ત વ્યાપારની અન્યોન્યતાને કારણે તેઓ સત્તા ગુમાવી હતી.

ગ્રેટ મંદી મૂડીવાદી દેશોમાં વેપારવાદ તરફના વલણને વધારી દે છે. ઉદાહરણ તરીકે, 2014 માં, ભારત હિન્દુ રાષ્ટ્રવાદી નરેન્દ્ર મોદીને ચુંટ્યું. 2016 માં, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સે રાષ્ટ્રપતિ માટે લોકશાહી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને પસંદ કર્યું હતું. ટ્રમ્પની નીતિઓ નિયો-માર્કેટિંગવાદના એક સ્વરૂપનું પાલન કરે છે.

ટ્રમ્પના વિસ્તૃત નાણાકીય રાજકોષીય નીતિઓ , જેમ કે ટેક્સ કટ , વ્યવસાયોને મદદ કરવા માટે. તેમણે દ્વિપક્ષી વેપાર કરારોની દલીલ કરી હતી જે બે દેશો વચ્ચે છે. જો તે કરી શકે, તો તે એકપક્ષીય કરારો લાગુ કરશે. તેઓ એક મજબૂત રાષ્ટ્રને નબળા રાષ્ટ્રને વેપારની નીતિઓ અપનાવવા દબાણ કરે છે જે તેને તરફેણ કરે છે. ટ્રમ્પ સહમત કરે છે કે બહુપક્ષીય કરાર વ્યક્તિગત દેશોના ખર્ચે કોર્પોરેશનોને લાભ આપે છે. આ આર્થિક રાષ્ટ્રવાદ અને વેપારીવાદના બધા ચિહ્નો છે.

મર્કન્ટિલિઝમ ઈમિગ્રેશનનો વિરોધ કરે છે કારણ કે તે ઘરેલુ કામદારોથી દૂર નોકરી લે છે ટ્રમ્પની ઇમિગ્રેશન નીતિઓએ વાણિજ્યવાદનું અનુસરણ કર્યું હતું. ઉદાહરણ તરીકે, તેમણે મેક્સિકો સાથે સરહદ પર એક દિવાલ બિલ્ડ વચન આપ્યું હતું.

2018 માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીનમાં વેપારીઓની નીતિઓએ વેપાર યુદ્ધ શરૂ કર્યું હતું . બંને પક્ષોએ એકબીજાના આયાત પરના ટેરિફમાં વધારો કરવાની ધમકી આપી. ટ્રમ્પ ઇચ્છે છે કે ચીન તેની સ્થાનિક બજારમાં યુએસ કંપનીઓને ખોલશે. ચીનને તેમની ટેકનોલોજીને ચીનની કંપનીઓમાં સ્થાનાંતરિત કરવાની જરૂર છે.

ટ્રમ્પ પણ કેટલાક ચાઇનીઝ સબસિડીનો અંત ઇચ્છે છે. ચાઇના તેના "મેઇડ ચાઇના 2025" યોજનામાં અગ્રતા ધરાવતા 10 ઉદ્યોગોને સહાય કરી રહ્યાં છે. આમાં રોબોટિક્સ, એરોસ્પેસ અને સૉફ્ટવેર શામેલ છે ચીન 2030 સુધીમાં વિશ્વની પ્રાથમિક કૃત્રિમ ગુપ્ત માહિતી કેન્દ્ર બનવાની યોજના ધરાવે છે.

ચીન તેની આર્થિક સુધારણાના ભાગરૂપે આ કરી રહ્યું છે. તે કુલ કમાન્ડ અર્થતંત્રમાંથી સ્થળાંતર કરવા માંગે છે જે નિકાસ પર આધારિત છે. તે ખબર પડે છે કે તે સ્થાનિક-આધારિત મિશ્ર અર્થતંત્રની જરૂર છે . પરંતુ તેની વેપારી વૃત્તિના દત્તક લેવાની કોઈ યોજના નથી.