પરંપરાગત અર્થતંત્રના 5 લક્ષણો
મોટાભાગની પરંપરાગત અર્થતંત્રો ઊભરતાં બજારોમાં અને વિકાસશીલ દેશોમાં કાર્યરત છે . તેઓ આફ્રિકા, એશિયા, લેટિન અમેરિકા અને મધ્ય પૂર્વમાં ઘણીવાર આવે છે.
પરંતુ તમે સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાયેલી પરંપરાગત અર્થતંત્રોની ખિસ્સા શોધી શકો છો.
અર્થશાસ્ત્રીઓ અને નૃવંશશાસ્ત્રીઓ માને છે કે અન્ય તમામ અર્થતંત્રોને પરંપરાગત અર્થતંત્રો તરીકેની શરૂઆત મળી છે. આમ, તેઓ અપેક્ષા રાખે છે કે પરંપરાગત અર્થતંત્રોમાં સમય જતાં બજાર , આદેશ અથવા મિશ્ર અર્થતંત્રમાં વિકાસ થાય.
પરંપરાગત અર્થતંત્રના પાંચ લક્ષણો
પ્રથમ, પારિવારિક અથવા આદિજાતિ આસપાસ પરંપરાગત અર્થતંત્ર કેન્દ્ર. તેઓ રોજિંદા જીવન અને આર્થિક નિર્ણયોને માર્ગદર્શન આપવા માટે વૃદ્ધોના અનુભવોમાંથી મેળવેલી પરંપરાઓનો ઉપયોગ કરે છે.
બીજું, પરંપરાગત અર્થતંત્ર એક શિકારી-એકત્ર અને વિચરતી સમાજમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. આ મંડળીઓ વિશાળ વિસ્તારોને આવરી લે છે જેથી તેમને સહાય કરવા માટે પૂરતા ખોરાક મળે. તેઓ પ્રાણીઓના ટોળાંઓને અનુસરે છે જે તેમને ટકાવી રાખે છે, ઋતુઓ સાથે સ્થળાંતર કરે છે. આ વિચરતી શિકારી-સંગઠનો સામાન્ય રીતે દુર્લભ કુદરતી સંસાધનો માટે અન્ય જૂથો સાથે સ્પર્ધા કરે છે . ત્યાં વેપારની બહુ ઓછી જરૂરિયાત છે કારણ કે તે બધા જ વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરે છે અને ઉત્પન્ન કરે છે.
ત્રીજું, સૌથી વધુ પરંપરાગત અર્થતંત્રો માત્ર તે જ જરૂર છે કે જેની જરૂર છે. ભાગ્યે જ ફાજલ અથવા નાનો હિસ્સો છે તે વેપાર અથવા નાણાં બનાવવા માટે બિનજરૂરી બનાવે છે.
ચોથી, જ્યારે પરંપરાગત અર્થતંત્ર વેપાર કરે છે, તેઓ વિનિમય પર આધાર રાખે છે તે માત્ર તે જૂથો વચ્ચે જ આવી શકે છે જે સ્પર્ધા કરતા નથી. ઉદાહરણ તરીકે, એક આદિજાતિ જે શિકારના એક્સચેન્જો પર માછીમારી પર આધાર રાખે છે તેવા એક જૂથ સાથેના ખોરાક પર આધાર રાખે છે.
કારણ કે તેઓ માત્ર માછલી માટે વેપાર કરે છે, બોજારૂપ ચલણની કોઈ જરૂર નથી.
પાંચમી, પરંપરાગત અર્થતંત્રો વિકસિત થવાનું શરૂ કરે છે, એકવાર તેઓ ખેતી શરૂ કરે છે અને સ્થાયી થાય છે. તેઓ બમ્પર પાક જેવા વધુ સિલક ધરાવતા હોય છે, જે તેઓ વેપાર માટે ઉપયોગ કરે છે. જ્યારે આવું થાય છે, ત્યારે જૂથો નાણાંનું અમુક સ્વરૂપ બનાવતા હોય છે. તે લાંબા અંતર પર વેપાર કરે છે.
પરંપરાગત મિશ્ર અર્થતંત્ર
જ્યારે પરંપરાગત અર્થતંત્રો બજાર અથવા આદેશ અર્થતંત્રો સાથે ક્રિયાપ્રતિક્રિયા કરે છે, ત્યારે વસ્તુઓ બદલાય છે. રોકડ વધુ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા લે છે તે વધુ સારા સાધનો ખરીદવા પરંપરાગત અર્થતંત્રમાં તે સક્ષમ કરે છે. તે તેમની ખેતી, શિકાર અથવા માછીમારીને વધુ નફાકારક બનાવે છે. જ્યારે આવું થાય છે, ત્યારે તે પરંપરાગત મિશ્ર અર્થતંત્ર બની જાય છે.
પરંપરાગત અર્થતંત્રોમાં મૂડીવાદ , સમાજવાદ અને સામ્યવાદના તત્વો હોઈ શકે છે. તે કેવી રીતે સેટ કરવામાં આવે છે તેની પર આધાર રાખે છે. કૃષિ મંડળીઓ કે જે ખેતીની જમીનની ખાનગી માલિકીની મંજૂરી આપે છે તે મૂડીવાદનો સમાવેશ કરે છે. નોમૅડિક સમુદાયો સમાજવાદનો પ્રયોગ કરે છે જો તે કોઈ પણ વ્યક્તિને શ્રેષ્ઠ કમાણી માટે ઉત્પાદનનું વિતરણ કરે છે. સમાજવાદમાં, જેને "તેમના યોગદાન અનુસાર દરેકને" કહેવામાં આવે છે. જો શ્રેષ્ઠ શિકારી, અથવા મુખ્ય, શ્રેષ્ઠ પસંદગીના માંસનો કટ અથવા શ્રેષ્ઠ અનાજ પ્રાપ્ત કરશે તો તે તે કિસ્સામાં હશે જો તેઓ બાળકો અને વૃદ્ધોને પ્રથમ ખવડાવતા હોય, તો તેઓ સામ્યવાદ અપનાવી રહ્યાં છે.
તે કહે છે "તેમની જરૂરિયાતો અનુસાર દરેકને."
ફાયદા
સભ્યો વચ્ચે થોડો ઘર્ષણ છે કારણ કે કસ્ટમ અને પરંપરા સ્રોતોનું વિતરણ રાખે છે. દરેક વ્યક્તિ ઉત્પાદન તરફના તેમના યોગદાનને જાણે છે, પછી ભલે તે ખેડૂત, શિકારી અથવા વણકર સભ્યો પણ સમજી શકે છે કે તેઓ શું પ્રાપ્ત કરે છે. જો તેઓ સંતુષ્ટ ન હોય, તો તેઓ બળવો કરતા નથી. તેઓ સમજે છે કે સમાજને એકસાથે રાખવામાં અને પેઢી માટે કાર્યરત છે.
પરંપરાગત અર્થતંત્રો નાના હોવાથી, તેઓ વિકસિત અર્થતંત્રો તરીકે પર્યાવરણ માટે વિનાશક નથી. તેમની પાસે તેમની જરૂરિયાતોથી વધુ ઉત્પાદન કરવાની ક્ષમતા નથી. તે ટેક્નોલોજી આધારિત અર્થતંત્ર કરતાં વધુ ટકાઉ બનાવે છે.
ગેરફાયદા
પરંપરાગત અર્થતંત્રો પ્રકૃતિમાં પરિવર્તન માટે સંવેદનશીલ હોય છે, ખાસ કરીને હવામાન. આ કારણોસર, પરંપરાગત અર્થતંત્રોમાં વસ્તી વૃદ્ધિ મર્યાદિત છે.
જ્યારે લણણી અથવા શિકાર નબળો છે, લોકો ભૂખ્યા છે.
તે બજાર અથવા આદેશ અર્થતંત્રો માટે સંવેદનશીલ પણ છે તે સમાજ ઘણીવાર કુદરતી સંસાધનોનો ઉપયોગ કરે છે પરંપરાગત અર્થતંત્રો પર આધાર રાખે છે અથવા યુદ્ધ વેતન. ઉદાહરણ તરીકે, સાઇબેરીયામાં રશિયન ઓઇલના વિકાસમાં સ્ટ્રીમ્સ અને ટુંડ્રને નુકસાન થયું છે. તે પરંપરાગત માછીમારીને ઘટાડે છે અને તે વિસ્તારોમાં પરંપરાગત અર્થતંત્રો માટે શીત પ્રદેશનું હરણ ભરવાનું છે. (સ્ત્રોત: "પરંપરાગત અર્થતંત્રના 7 ફાયદાઓ અને ગેરલાભો," નાવજોકોડ.)
ઉદાહરણો
1492 માં યુરોપીયન દેશોના ઇમીગ્રેશનની શરૂઆત પહેલાં અમેરિકા પરંપરાગત અર્થતંત્ર હતી. નોમૅડિક નેટિવ અમેરિકન અર્થતંત્રોને મજબૂત પ્રતિકાર વ્યવસ્થાઓ જેવા ફાયદા હતા. તેમના નાના સમુદાયો થોડા સમય માટે શીતળાની અને અન્ય આયાતી રોગોથી તેમને રક્ષણ આપે છે. પરંતુ શિકાર, યુદ્ધ અને નરસંહાર સમય જતાં નાશ પામ્યા. નવા આવનારાઓના બજાર અર્થતંત્રે તેમને શસ્ત્રો અને વધુ સ્રોતો આપ્યો. પરંપરાગત અર્થતંત્રો સ્પર્ધા કરી શક્યા નથી. (સ્રોત: "નેટિવ અમેરિકનો માટે ભારે વસ્તી છોડો મળ્યો," નેશનલ જિયોગ્રાફિક, ડિસેમ્બર 5, 2011. "કોલંબસ પહેલાં ડિક્લાઇનમાં અમેરિકન ભારતીયોનું આરોગ્ય," વિજ્ઞાન.)
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં મહામંદી પહેલાં પરંપરાગત અર્થતંત્રના ઘણા પાસાં હતા. 20 મી સદીની શરૂઆતમાં, 60 ટકા અમેરિકનો ખેતી સમુદાયોમાં રહેતા હતા. કૃષિ કર્મચારીઓમાંથી ઓછામાં ઓછા 40 ટકા કાર્યરત છે. પરંતુ પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ પછી તેઓ ઊંચી માંગને પહોંચી વળવા માટે ગરીબ ખેતીની તકનીકોનો ઉપયોગ કરતા હતા. પરિણામે ડસ્ટ બાઉલ તરફ દોરી જાય છે,
1 9 30 સુધીમાં, માત્ર 21 ટકા કર્મચારીઓ કૃષિમાં હતા કુલ જીડીપીના ઉત્પાદનમાં માત્ર 7.7 ટકાનો વધારો થયો છે .
સિવિલ વોર પહેલાં, અમેરિકન દક્ષિણ લગભગ સંપૂર્ણ પરંપરાગત અર્થતંત્ર હતું તે ખેતી પર આધારિત છે. તે માર્ગદર્શન માટે પરંપરાઓ અને સંસ્કૃતિના મજબૂત નેટવર્કનો ઉપયોગ કરે છે. આ યુદ્ધ દ્વારા વિનાશ વેર્યો. (સોર્સ: યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એગ્રીકલ્ચર, 20 મી સેન્ચ્યુરી ટ્રાન્સફોર્મેશન ઓફ એગ્રીકલ્ચર.)
હૈતીની વસ્તીના બે-તૃતીયાંશ લોકો તેમની આજીવિકા માટે નિર્વાહ-ખેતી પર આધાર રાખે છે. લાકડા પર બળતણના પ્રાથમિક સ્ત્રોત તરીકેનો તેમનો નિર્ભરતા વૃક્ષોના જંગલોને તોડવામાં આવ્યો છે. તે કુદરતી આપત્તિઓ માટે સંવેદનશીલ બનાવે છે, જેમ કે 2010 માં હૈતીને ત્રાટ્યું હતું તેવા ધરતીકંપ . કેટલાક અર્થશાસ્ત્રીઓ હૈતીની વુડુની પરંપરાને ગરીબીનું બીજું એક કારણ પણ દર્શાવે છે. (સ્રોત: "હૈતીની અર્થતંત્ર," સીઆઇએ વર્લ્ડ ફેક્ટબુક. "શા માટે હૈતી સો પુઅર?" સીમાંત ક્રાંતિ.)
આર્ક્ટિક, ઉત્તર અમેરિકા અને પૂર્વીય રશિયામાં મૂળ પ્રજાતિઓ પરંપરાગત અર્થતંત્રો છે. તેઓ તેમના અસ્તિત્વ માટે કેરીબોના માછીમારી અને શિકાર પર આધાર રાખે છે. ઉદાહરણ તરીકે, સ્કેન્ડિનેવિયાના સામાયિક લોકો શીતળાના ટોળાંનું સંચાલન કરે છે. ટોળાને સંચાલિત કરવાના આદિજાતિના સભ્યનો સંબંધ તેની આર્થિક ભૂમિકાને વ્યાખ્યાયિત કરે છે. તેમાં વ્યક્તિની કાનૂની સ્થિતિ, સંસ્કૃતિ અને રાજ્યની નીતિઓનો સમાવેશ થાય છે. (સ્રોત: લી હસ્કી, "ધી ચેન્જિંગ ઇકોનોમિક્સ ઑફ ઇનડિજિનસ કોમ્યુનિટીસ," મોડ્યુલ છ, એનોસૉરજ ખાતે યુનિવર્સિટી ઓફ અલાસ્કા.)