પ્રોટેક્શનિઝમ શું છે?

વૈશ્વિક રોકાણ પર રક્ષણ અને તેની અસર

"જો ઈકોનોમિસ્ટ ક્રિડ હોત તો, તે ચોક્કસપણે 'તુલનાત્મક લાભના સિદ્ધાંતને હું સમજું છું' અને 'હું ફ્રી ટ્રેડિંગ એડવોકેટ' એ સમર્થન ધરાવતો હોઉં છું." - પોલ ક્રોગમેન, અર્થશાસ્ત્રી

સંરક્ષણવાદ એક શબ્દ છે જેનો સામાન્ય રીતે નાણાકીય માધ્યમમાં ઉપયોગ થાય છે, પરંતુ સામાન્ય જનતા દ્વારા આ ખ્યાલ વ્યાપક રીતે ગેરસમજ છે. જ્યારે મોટાભાગના લોકો સંમત થાય છે કે આ શબ્દનો નકારાત્મક અર્થ છે, તે જ લોકો સ્થાનિક સ્થાનિક ઉત્પાદક નોકરીઓને સસ્તા વિદેશી ઉત્પાદનોમાંથી ચીન અથવા જાપાનથી બજારમાં પ્રવેશતા અટકાવવાની જરૂરિયાત માટે દલીલ કરે છે.

આ લેખમાં, આપણે સંરક્ષણાત્મક નીતિઓ, સંરક્ષણવાદ અને સંરક્ષણવાદી નીતિઓ વિરુદ્ધ અને સામેની દલીલોનો ખરેખર અર્થ શું છે તે અંગે એક નજર નાખીશું.

સંરક્ષણવાદ વ્યાખ્યાતા

પ્રોટેકશનિઝમ આર્થિક નીતિઓ ધરાવે છે જે સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદિત માલસામાન વચ્ચે "વાજબી સ્પર્ધા" ને પ્રમોટ કરવા માટે દેશો વચ્ચેના વ્યાપારને પ્રતિબંધિત કરે છે. દાખલા તરીકે, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ એવું વિચારી શકે છે કે ચીન નિકાસને સસ્તો બનાવવા અને દેશમાંથી આયાત કરાયેલા અમુક માલસામાન પર ટેરિફ લાદવા માટે તેના ચલણને ઓછો મૂલ્યાંકન કરી રહી છે . ટેરિફ માત્ર એક પ્રકારનું રક્ષણવાદ છે

મોટાભાગના સમય, સંરક્ષણાત્મક આયાત માલ સાથે વધુ સ્પર્ધાત્મક બનાવીને ઘરેલુ ઉત્પાદકોને સુધારવામાં મદદ કરવાના ઇચ્છાથી પેદા થાય છે. અને ઘણી વખત, આ ઈચ્છાઓ નબળા નોકરીઓના બજારમાંથી ઊભી થાય છે જે વધુ સ્થાનિક ઉત્પાદન નોકરી સાથે સુધારી શકાય છે. કમનસીબે, અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે આમાંના ઘણા પ્રયત્નો ગેરમાર્ગે દોરી શકે છે.

અન્ય કિસ્સાઓમાં, એક સરકાર માત્ર એક જ વ્યૂહાત્મક ઉદ્યોગનું રક્ષણ કરવા માગે છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઘણા દેશોએ ચાઇનીઝ ફોટોવોલ્ટેઇક સૌર પેનલ્સ પર ટેરિફ લાદ્યો હતો, કારણ કે માંગ અને પુરવઠાના ઘટાડાને પગલે દેશે વૈશ્વિક બજારમાં તેમને ડમ્પિંગ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેનો ધ્યેય પોતાના સ્થાનિક સૌર કામગીરીને બચાવવા અને ભવિષ્યમાં ઊર્જા સુરક્ષાને નિશ્ચિત કરવાનું હતું.

રક્ષણના પ્રકારો

સંરક્ષણવાદની વ્યાપક વ્યાખ્યા છે જેમાં વેપારને પ્રતિબંધિત કરવા અને સ્થાનિક ઉત્પાદકોને ઉત્તેજન આપવા માટે રચાયેલ વિવિધ આર્થિક નીતિઓનો સમાવેશ થાય છે. પ્રતિબંધ આયાત કરવા માટે નવા કરવેરામાંથી, આ નીતિઓ ઉભરતા બજારો અને વિકસિત અર્થતંત્રો બંને દ્વારા એકસરખા રીતે લાગુ કરવામાં આવે છે, અને વૈશ્વિક મુક્ત વેપાર પર નકારાત્મક અસર કરી શકે છે.

સૌથી વધુ લોકપ્રિય સંરક્ષણવાદી નીતિઓ પૈકીના કેટલાક સમાવેશ થાય છે:

પ્રોટેક્શનિઝમના ખર્ચ

અર્થશાસ્ત્રીઓ વચ્ચે થોડો પ્રશ્ન છે કે સંરક્ષણવાદ હાનિકારક છે, લાંબી દોડના લાભો કરતાં વધુ ફાયદા છે.

તુલનાત્મક ફાયદો આ દલીલ માટે મોટાભાગના તર્ક આપે છે, એમ કહીને કે મુક્ત દેશોમાંથી બે દેશો લાભ મેળવી શકે છે, ભલે તે એક કરતાં અન્ય તમામ ચીજોના ઉત્પાદનમાં વધુ કાર્યક્ષમ હોય.

દાખલા તરીકે, ધારવું કે ચાઇના કલાક દીઠ 10 રમકડાં અને 10 ઉપકરણોનું ઉત્પાદન કરી શકે છે, જ્યારે યુ.એસ. પ્રતિ કલાક પ્રતિ કલાક ફક્ત 3 ઉપકરણો અથવા 6 રમકડાં પેદા કરી શકે છે. યુ.એસ. રમકડાંમાં તુલનાત્મક ફાયદો છે અને તે ઉપકરણો માટે ચાઇના સાથે વેપાર કરી શકે છે. વેપાર વિના, સાધન દીઠ ખર્ચની કિંમત 2 રમકડાં હતી, પરંતુ ચીન સાથે વેપાર કરીને તે ખર્ચે એક ટોય દ્વારા ઘટાડી શકાય છે.

આ ખ્યાલો બિન-અર્થશાસ્ત્રીઓને પ્રતિસ્પર્ધી લાગે છે, પરંતુ રાજકારણીઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણકારો માટે દેશના લાંબા-ગાળાની આર્થિક વૃદ્ધિ પર સંરક્ષણાત્મક નીતિઓના વિભાગીકરણ પર વિચારણા કરવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.

સુરક્ષાવાદ માટે દલીલો

ઘણા મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રીઓ દ્વારા યોજાયેલી માન્યતાઓ હોવા છતાં, ઘણા અન્ય અર્થશાસ્ત્રીઓ છે કે જેઓ સંરક્ષણવાદ માટે દલીલ કરે છે. આમાંના ઘણા અર્થશાસ્ત્રીઓ એવો આગ્રહ કરે છે કે સમગ્ર વિશ્વમાં મૂડીની ગતિશીલતા તુલનાત્મક ફાયદામાં પરિણમે છે, કારણ કે મૂડી ચોક્કસ લાભ માટે પીછેહઠ સૌથી ઓછી હોય છે, તેથી મુખ્ય આધારને દૂર કરે છે.

સંરક્ષણાત્મકતા માટેના સમર્થકો વધુ દલીલ કરે છે કે લગભગ તમામ વિકસિત દેશોએ સફળતાપૂર્વક પ્રોટેસ્ટિસ્ટ પ્રોગ્રામ્સ લાગુ કર્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે, યુ.એસ. ઓટો ઉદ્યોગ સંરક્ષણવાદના સુસંગત લાભદાયી રહ્યો છે અને જાપાન અને જર્મની તરફથી સસ્તો સ્પર્ધા હોવા છતાં, છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં મોટાભાગના ભાગમાં વિકાસ થયો છે.

આ દલીલો ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં સાચું લાગે છે, પરંતુ શા માટે કોઈ ચોક્કસ ઉદ્યોગ સફળ થયો છે તે જોઈને કારણ અને અસર નક્કી કરવાનું મુશ્કેલ છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઉચ્ચ ગુણવત્તાની અથવા વધુ સારી માર્કેટીંગને લીધે યુ.એસ. ઓટો ઇન્ડસ્ટ્રી કદાચ સંરક્ષણવાદ હોવા છતાં સફળ થઈ શકે છે.

કી ટેકઆઉ પોઇંટ્સ